KKB ve Koç Üniversitesi’nden Federe Öğrenmeyle Dolandırıcılık Tespiti İş Birliği

Kredi Kayıt Bürosu (KKB) ile Koç Üniversitesi-İş Bankası Yapay Zekâ Merkezi (KUIS AI), “Mahremiyet ve Veri Güvenliği Odaklı Federe Öğrenme ile Dolandırıcılık Tespiti” projesi için iş birliği protokolü imzaladı. Beş bankanın paydaş olarak yer aldığı projede, kurumların verilerini kendi ortamlarından çıkarmadan ortak modele katkı sağlayabildiği federe öğrenme teknolojisiyle kredi başvuru sahteciliği ve dolandırıcılık tespitine yönelik yeni modeller geliştirilecek.

KKB ve KUIS AI İş Birliği Neyi Hedefliyor?

Proje, KKB’nin finans sektöründeki deneyimini KUIS AI’ın yapay zekâ alanındaki bilimsel ve teknik yetkinliğiyle bir araya getiriyor. Bu kapsamda dolandırıcılık tespiti modellerinin geliştirilmesini sağlayacak, mahremiyet odaklı bir yapay zekâ altyapısı oluşturulacak.

Federe öğrenme yaklaşımı sayesinde katılımcı bankaların verileri kendi ortamlarında kalacak, her banka ise ortak modelin gelişimine katkı sunabilecek. Böylece farklı kurumların veri birikiminden, ham veriler merkezi bir ortamda toplanmadan yararlanılması hedefleniyor.

Federe Öğrenme Dolandırıcılık Tespitinde Nasıl Çalışacak?

Geleneksel makine öğrenmesi yaklaşımlarında farklı kaynaklardaki verilerin model geliştirmek için merkezi bir ortamda birleştirilmesi gerekebiliyor. Federe öğrenme ise veriyi bulunduğu ortamda tutarak kurumların ortak bir öğrenme sürecine katılmasına olanak tanıyor. Beş katılımcı bankanın kendi verileriyle ortak modele katkıda bulunacağı süreç, KKB koordinasyonunda yürütülecek.

Proje yalnızca yeni bir model geliştirmeyi değil, federe öğrenmenin finans sektöründe uygulanmasına yönelik teknolojik ve metodolojik yetkinlik oluşturmayı da amaçlıyor. Ortak öğrenme sürecinde ortaya çıkabilecek risklere karşı mahremiyet koruma yöntemleri değerlendirilecek; geliştirilen yaklaşım gerçek banka verileriyle uçtan uca çalışmalarla test edilecek.

Çalışmaların sonunda modelin dolandırıcılık tespitindeki performansı ile federe öğrenmenin finans sektöründeki uygulanabilirliği birlikte değerlendirilecek. Elde edilecek deneyimin, benzer ihtiyaçların bulunduğu farklı analitik kullanım alanları için de teknolojik birikim oluşturması bekleniyor.

Projeden Hangi Akademik Çıktılar Bekleniyor?

İş birliği, teknolojik çıktıların yanında yapay zekâ alanında nitelikli insan kaynağının gelişimine de katkı sağlamayı hedefliyor. KUIS AI öğrenci ve araştırmacılarının görev alacağı projeyle federe öğrenme, veri güvenliği ve mahremiyet teknolojilerinde uzmanlaşmış araştırmacıların yetişmesi amaçlanıyor.

Teknik çalışmalar ve gerçek banka verileriyle yapılacak testlerden elde edilen bulgular doğrultusunda teknolojinin sonraki aşamalarına ilişkin bir yol haritası hazırlanacak. Projenin bilimsel çıktılarının ulusal ve uluslararası konferans ve çalıştaylarda paylaşılması, ortak akademik yayınlara dönüştürülmesi de hedefler arasında.

KKB: “Federe Öğrenme İki Zıt Yönlü Gelişime Çözüm Üretebilir”

KKB Risk Merkezi Hizmetleri ve Veri Yönetimi Genel Müdür Yardımcısı Orkun Deniz, verinin stratejik önem kazandığına dikkat çekti: “Son yıllardaki teknolojik gelişmeler verinin önemini giderek artırdı. Artık neredeyse tüm sektörlerde kararlar veriye dayanarak veriliyor. En çok veriye erişebilen model en iyi kararları verecek şekilde geliştirilebiliyor. Böyle bir ortamda veri paylaşımındaki liberalliğin de giderek azaldığını görmeye başladık. Bunun görünür sonucu, Veri Egemenliği kavramının giderek önem kazanması. Özetle; daha iyi model yapmak için daha çok veriye ihtiyaç var, ancak verinin serbest dolaşımı kısıtlanmaya başlamış durumda. İşte Federe Öğrenme, buradaki iki zıt yönlü gelişime çözüm üretebilecek yenilikçi bir yaklaşım olarak öne çıkıyor.”

Deniz, sözlerini şöyle tamamladı: “KKB olarak yapay zekâyı ve ileri analitik teknolojilerini yalnızca kendi süreçlerimizi geliştiren araçlar olarak değil, finans ekosisteminin ortak yetkinliklerini güçlendirecek alanlar olarak görüyoruz. Koç Üniversitesi ile hayata geçireceğimiz bu projede beş bankamızın da paydaş olarak yer almasını çok değerli buluyoruz. Böylece veri mahremiyeti ve güvenliğini merkeze alan, aynı zamanda dolandırıcılıkla mücadelede sektörün ortak öğrenme kapasitesini artırabilecek yeni bir yaklaşımı test etmiş olacağız.”

KUIS AI: “Uzun Soluklu Bir Üniversite-Sanayi İş Birliğine Dönüşecek”

KUIS AI Direktörü Prof. Dr. Çiğdem Gündüz Demir ise iş birliğini şöyle değerlendirdi: “Bilimsel mükemmeliyetin yanı sıra araştırmalarla ürettiğimiz bilgi ve teknolojilerin ülkemizdeki kurumlara ve endüstriye aktarılmasını Merkezimizin temel amaçlarından biri olarak görüyoruz. KKB ile başlattığımız bu iş birliği, bu yaklaşımın güzel bir örneği. Federe öğrenme, veri güvenliği ve mahremiyet alanlarındaki güncel bilimsel yaklaşımları finans sektörünün gerçek problemleriyle buluşturmayı hedefliyoruz.”

Gündüz Demir, çalışmanın zamanla yeni araştırma konularına ve farklı uygulama alanlarına genişleyerek uzun soluklu bir üniversite-sanayi iş birliğine dönüşeceğine inandıklarını belirtti. Bu tür uzun vadeli iş birliklerinin yaygınlaşmasının, üniversite ve sanayinin birlikte araştırma yapma kültürünün gelişmesi açısından da çok değerli olduğunu vurguladı.

İlgili haberler

• TEB Ürün ve Hizmetlerine ChatGPT Entegrasyonunu Başlattı
• itibar.ai Bankacılık Sektörü Araştırma Sonuçları Açıklandı
• KUISCID, NUS-Lancet PRIME Komisyonu Lansmanına Katıldı

Sektör Profesyonelleri İçin Çıkarımlar

• Veri yerinde kalıyor: Bankalar ham verilerini paylaşmadan ortak dolandırıcılık modeline katkı verebilecek.
• Beş banka paydaş: Süreç KKB koordinasyonunda, gerçek banka verileriyle uçtan uca test edilecek.
• Veri egemenliğine yanıt: Federe öğrenme, daha fazla veri ihtiyacı ile kısıtlanan veri dolaşımı arasındaki gerilime çözüm olarak konumlanıyor.
• Yetenek gelişimi: Proje, mahremiyet teknolojilerinde uzman araştırmacı yetiştirmeyi ve akademik yayın üretmeyi de hedefliyor.

Sıkça Sorulan Sorular

Federe öğrenme nedir?

Verinin bulunduğu ortamda kaldığı, kurumların ham veri paylaşmadan ortak bir yapay zekâ modelinin eğitimine katkı verdiği makine öğrenmesi yaklaşımıdır.

KKB ve Koç Üniversitesi projesine kaç banka katılıyor?

Projede beş banka paydaş olarak yer alıyor; süreç KKB koordinasyonunda yürütülüyor.

Proje hangi sonuçları değerlendirecek?

Modelin dolandırıcılık tespitindeki performansı ile federe öğrenmenin finans sektöründe uygulanabilirliği değerlendirilecek; bulgularla sonraki aşamalar için yol haritası hazırlanacak.