Pera Müzesi’nde Cumhuriyetin Kamera Arkası Sergisi

Pera Müzesi, İstanbul Araştırmaları Enstitüsünün yirminci yıl dönümü vesilesiyle erken cumhuriyet döneminin günlük yaşamını ve foto muhabirliğinin arkasındaki süreci inceleyen Cumhuriyetin Kamera Arkası sergisini açtı. İdil Çetin ile Ahmet Ersoy yönetiminde hazırlanan etkinlik, Suna ve İnan Kıraç Vakfı Fotoğraf Koleksiyonu içindeki Basın Fotoğrafları Arşivi’ne ait çok sayıda görseli bir araya getiriyor. Pera Müzesinin basın bültenine dayanarak serginin 29 Eylül 2026 ile 28 Mart 2027 tarihleri arasında gezilebileceği bildiriliyor.

Cumhuriyetin Kamera Arkası Sergisi Neyi Amaçlıyor?

Sergi projesi, haber üretim süreçlerinin gerisinde kalan görsel materyalleri ve negatifleri merkeze alıyor. Gazete sayfalarında tek bir kareye indirgenen haberlerin arkasındaki anları belgeleyen bu görseller, fotoğrafçıların tercihlerini ve editoryal adımları gün yüzüne çıkarıyor.

Seçki, sokaktaki insanın gündelik yaşamını, şehrin ritmini ve mekânlarını, dönemin toplumsal ve siyasi olaylarını, hatta gazete sayfalarına hiç girmemiş kareleri görünür kılıyor. Sokakta oynayan çocuklar, geçimini sağlamaya çalışanlar, gösteri izleyen kalabalıklar, sporcular ve kentte dinlenenler, İstanbul’un çarpan kalbini farklı yönleriyle yansıtıyor.

Küratörler İdil Çetin ve Ahmet Ersoy, serginin erken dönem foto muhabirliğinin sıradan, işlenmemiş materyallerinden meydana gelen bir arşivin karmaşık yapısını izleyiciye aktardığını ifade ettiler. Kullanılmayacakları belli olduğu için çoğunlukla çöpe atılmış olmaları beklenen fotoğraflardan oluşan Basın Fotoğrafları Arşivi'nin atık arşiv olma özelliğiyle çok değer taşıdığını düşündüklerini belirttiler.

Görsel Hafızanın Katmanları Nasıl Oluşuyor?

Fotoğrafın çoğaltılabilir doğası, on dokuzuncu yüzyıldan bu yana dolaşıma giren karelerin çok ötesinde büyük bir görsel birikim yarattı. Seçim dışında kalan, kullanılmayan ya da zaman içinde önemini yitiren görüntüler de bu birikimin parçası olarak görsel hafızanın farklı katmanlarını oluşturdu.

Gazete sayfasında tek bir kareye dönüşen haberin ardında, aynı anın birkaç saniye öncesini ve sonrasını belgeleyen çok sayıda görüntü bulunuyor. Negatifler üzerinde yapılan dekupe, kazıma veya maskeleme gibi müdahaleler de görüntünün gazete sayfasına uzanan editoryal yolculuğunu açıkça gösteriyor.

Netliğin dağıldığı, ışığın değiştiği, görüntülerin üst üste geldiği ya da zamanın fiziksel izlerini taşıyan karelere yer veren seçki, geleneksel arşiv ve sergileme ölçütlerinin dışında kalan görüntülere yeniden görünürlük kazandırıyor.

Arşiv Hangi Parçalardan Meydana Geliyor?

Pattu tarafından tasarlanan sergi seçkisi, Basın Fotoğrafları Arşivi’nin 12 bin 586 cam ile 8 bin 97 asetat negatif barındıran ilk kısmından hazırlandı. Bu birikimin, Görgüç’ün 1947 yılında vefat etmesinin ardından fotoğrafçı Selahattin Giz tarafından muhafaza edilip büyütüldüğü biliniyor.

Koleksiyonda ayrıca Cemal Göral ve Faik Şenol gibi dönemin diğer isimlerinin çektiği kareler de bulunuyor. Suna ve İnan Kıraç Vakfı, 1910’lardan 1970’lere uzanan ve çoğunluğu İstanbul’da kaydedilen 90 bin 52 negatifi içeren bu arşivi 2011 yılında devraldı. Gerçekleştirilen işlemlerin ardından arşivin onarım, zarflama, kutulama ve dijitalleşme aşamaları 2013 senesinde bitti.

Pera Müzesi Ziyaret Saatleri Nasıl?

Pera Müzesi, Salı gününden Cumartesi gününe kadar 10.00-19.00 saat aralığında, Pazar günleri ise 12.00-18.00 saat aralığında ziyaretçilerini kabul ediyor. Kurum, hafta içinde belirli zaman dilimlerinde konuklarına farklı olanaklar da tanıyor.

Cuma günleri Uzun Cuma uygulaması çerçevesinde 18.00-22.00 saatleri arasında tüm ziyaretçiler müzeyi bedelsiz olarak gezebiliyor. Çarşamba günleri ise Genç Çarşamba uygulaması sayesinde bütün öğrenciler müzeye ücret ödemeden girebiliyor.

İlgili haberler

• İstanbul Kültür Yolu Festivali Altıncı Gününü Tamamladı
• Bodrum’un Doğal Ürünleri Hatice Teyze ile Akasya’ya Taşındı
• SISUMMIT 2026 Başlıyor

Sektör Profesyonelleri İçin Çıkarımlar

• Sergi Takvimi: Cumhuriyetin Kamera Arkası sergisi, 29 Eylül 2026 – 28 Mart 2027 tarihleri arasında Pera Müzesi’nde ziyaret edilebilir.
• Arşiv Detayları: Seçki, Suna ve İnan Kıraç Vakfı Fotoğraf Koleksiyonu’nda yer alan 12 bin 586 cam ve 8 bin 97 asetat negatiften oluşan ilk gruptan hazırlandı.

Sıkça Sorulan Sorular

Cumhuriyetin Kamera Arkası Sergisi Nerede?

Sergi, İstanbul Araştırmaları Enstitüsünün yirminci yıl dönümü kapsamında Pera Müzesi’nde izleyiciyle buluşuyor.

Serginin Küratörleri Kimler?

Serginin küratörlük görevini İdil Çetin ve Ahmet Ersoy yürütüyor.

Pera Müzesi Ziyaret Saatleri Nedir?

Müze, Salı’dan Cumartesi’ye 10.00-19.00 saatleri, Pazar günleri ise 12.00-18.00 saatleri arasında konuklarını ağırlıyor.